III-IV   VIII-XI   

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: świstunki (Phylloscopidae)
Gatunek: pierwiosnek (Phylloscopus collybita)

Charakterystyka
  Bardzo podobny do piecuszka, obie płcie ubarwione jednakowo. Smukła, niepozorna, delikatna sylwetka mniejsza od wróbla. Upierzenie zielonkawoszare z oliwkowym odcieniem, na spodzie ciała jasnobeżowe. Na skrzydłach i ogonie pióra są ciemniejsze. Oczy ciemne, nad nimi żółtawa, lekko zaznaczona dość długa brew, a przez oko od dzioba pasek pokreślony od dołu krawędzią rozjaśnienia na gardle. Lekki odcień żółtawobeżowy także na piersi i gardle. Cienki dziób i nogi brązowoczarne podobne jak u innych świstunek.Bardzo trudny do obserwacji gdyż z natury ruchliwy ciągle uwija sie  w gęstwinach. W sposób charaktrystyczny potrząsa ogonem i skrzydłami, lekko je odchylając także w czasie śpiewu. Z daleka mozna pomylić z piecuszkiem.

Wielkość
długość ciała do 10-12 cm,
rozpiętość skrzydeł 15-21 cm,
waga 7-10 g.

Pokarm
  Pokarm to głównie owady, ich larwy, jaja i gąsienice. Często małe motyle, komary i złotooki. Swoje ofiary łapie na liściach i gałązkach i często  łapane w locie  oblatując gałęzie w poszukiwaniu pokarmu. W okresie jesiennym jak i u innych owadożernych uzupełnieniem są nasiona i owoce.

 

Śpiew ♫ 
(Nagranie audio: prof. Włodzimierz Meissner KEiZK UG)

Rytmiczne clip-clap jest tak charakterystyczne, iż nie sposób nie zapamiętać jego głosu. Świeża barwa melodii nieodparcie kojarzy się obok śpiewu skowronka z wiosennym przesileniem albowiem samce rozpoczynają śpiew tuż po przylocie na tereny lęgowe. W okresie godowym piosenka może trwać nawet ponad minutę a śpiewa cały dzień do zmroku. Rzadziej i ciszej podczas deszczowych dni. Od jego śpiewu pochodzą nazwy niemiecka, angielska i holenderska.

Rozród i gniazdowanie
Gniazdo buduje samiczka. Jest ono ukryte bardzo dobrze w gęstej roślinności, nisko przy ziemi, kuliste z otworem z boku zbudowane z suchych traw i mchu, wyścielone trawkami i w nie wielkiej ilości piórkami w odróżnieniu od piecuszka, który zużywa więcej włosia i piór do wyściółki. Wyprowadza dwa lęgi w roku. Pierwszy w pierwszej połowie maja, drugi pod koniec czerwca. Wysiadywanie 4-6 jaj trwa 14 dni a młode opuszczają gniazdo w przeciągu 2 tygodni. Młodymi opiekują się oboje rodzice. Karmione są wyłacznie żywymi owadami. Do kolejnego lęgu przystępują po uzyskaniu samodzielności młodych. Samczyk moze mieć dwie partnerki jednocześnie, sporadycznie trzy. 

Biotop
Liczny lęgowy gatunek zajmujący bardzo zróżnicowane tereny: grądy, olsy, łęgi z górskimi terenami włącznie aż do wys.1400m n.p.m. Preferuje prześwietlone lasy zwłaszcza liściaste, młodniki, zadrzewienia, parki i ogrody.

  Opracował  Emil Dzienniak