IV - V   IX -X 

     

Systematyka
Rząd: wróblowe(Passeriformes)
Rodzina: muchołówki(Muscicapidae)
Gatunek: pleszka (Phoenicurus Phoenicurus)

Charakterystyka
U samców część twarzowa głowy i gardło są czarne, czoło i brwi białe (białe plamy). Wierzch głowy i grzbiet niebieskoszare. Skrzydła brązowe z beżowymi brzegami piór. Pierś i boki rude, brzuch biały, pokrywy podogonowe pomarańczowe. Kuper, pokrywy nadogonowe i ogon jaskrawe rdzawoczerwone, z tym, że wewnętrzne sterówki są ciemnobrązowe. Mają bardziej charakterystyczny wygląd od spokrewnionych z nimi szaroczarnych kopciuszków o rdzawym ogonie. Samica ma szarobrązowy wierzch ciała i płowobiały spód, podobna do samicy kopciuszka ale jaśniejsza i mniej szara. Przez niewprawionych obserwatorów istnieje możliwość pomyłki przy oznaczaniu między tymi dwoma gatunkami. W Polsce szeroko rozpowszechniony na całym niżu, ale nieliczny ptak lęgowy.

Wielkość
długość ciała  14-15 cm
rozpiętość skrzydeł  20-24 cm
waga 15–20 g

Pokarm
Pleszki żywią się głównie owadami, które chwytają w locie ze stałego stanowiska lub zbierają z liści i ziemi. Ponadto jesienią zjadają też jagody i inne owoce. Podczas łowów może zawisać  w powietrzu lub wypatrywać swoich ofiar z wyeksponowanego miejsca. Po jej schwytaniu ofiary wraca z powrotem na miejsce czatowania i tam  ją zjada.

Śpiew  ♫ 
(Nagranie audio: Henryka Kwiatkowska)

Wabi miękkim, wysokim "fuit" od którego zaczyna się pieśń,, a koniec stanowią różne elementy trelu. Każda zwrotka zaczyna się tym samym wysokim, ostrym gwizdem "fuit", potem następują 2–3 niższe, zmienne trelowe motywy, a kończy się często metalicznym, zgrzytliwym trelem. Śpiewa często ze szczytu drzewa, najintensywniej o świcie.

Rozród i gniazdowanie
W okresie godowym pleszka wykazuje charakterystyczne zachowania, po którym łatwo ją zauważyć. Samiec ma bardzo wytworne upierzenie, a w czasie zalotów wabiąc samicę do odpowiedniej dziupli ubarwienie staje się bardziej jaskrawe niż zwykle. Budują gniazda w obszernych dziuplach o szerokim wejściu, skrzynkach lęgowych z dość dużym otworem wlotowym (np. rozkutym przez dzięcioły) lub ewentualnie w niszach budynków stojących w lesie lub parku. Czasem gnieżdżą się w połamanych gałęziach. Gniazdo w warstwie zewnętrznej ma liście, mech i inny materiał roślinny, a wyściełane jest piórami i włosiem. Samica składa 6–7 turkusowych jaj, które następnie wysiaduje przez 12–14 dni. W powtarzanych lęgach jest już tylko 4–5 jaj. Po wykluciu oboje rodzice od rana do wieczora prześcigają się w dostarczaniu owadów potomstwu. Młode, gniazdowniki, opuszczają gniazdo po około 15 dniach, a po kolejnych dwóch tygodniach usamodzielniają się i opuszczają terytorium rodziców.

Biotop
Występuje najliczniej w parkach, ogrodach, sadach i innej zieleni urządzonej miejskiej i wiejskiej blisko człowieka

 

Opracował:   Sylwester Kocot