IV VIII-IX

Systematyka
Rrząd: wróblowate (Passeriformes )
Rodzina: muchołówki (Muscicapidae )
Gatunek: słowik rdzawy (Luscinia megarhynchos )

Charakterystyka
Nieco większy i smuklejszy od wróbla swą nazwę zawdzięcza wyraźnie bardziej  rdzawemu zabarwieniu wierzchniej części ciała niż jego szary kuzyn. Grzbiet dziobu ciemny. Podbródek i szyja jasne beżowe, rdzawe pokrywy uszne. Pierś u niektórych osobników w rdzawym odcieniu w większości jednak tej samej barwy co szyja oraz brzuch. Jasna obrączka oczna jest dobrze widoczna. Nogi w kolorze brązowordzawym. Brak dymorfizmu płciowego. Młode osobniki są ciemniej ubarwione z jaśniejszymi plamkami na piersi i głowie podobnie do drozdowatych.
Dzięki badaniom genetycznym okazało się, iż słowiki są spokrewnione z rodziną muchołówek, a nie jak dotychczas uważano z drozdowatymi.

Wielkość
długość ciała 15 - 17 cm
rozpiętość skrzydeł  24 - 26 cm
waga 21 - 35 g

Pokarm
To głównie owady i inne bezkręgowce, duże - wzorem zimorodka, ogłusza przed połknięciem rzucając nimi o ziemię. Zbiera chrząszcze i mrówki, żeruje więc zarówno na drzewach jak i na ziemi poruszając się po niej długimi skokami. Często też łapie owady w locie. Uzupełnienie diety mogą stanowić miękkie jagody.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Tomasz Ogrodowczyk)

Melodyjny śpiew ma skomplikowaną budowę a każda fraza zawsze brzmi inaczej. W odróżnieniu od swego szarego kuzyna kończy zwrotki łagodnie, bez zgrzytliwej wstawki.  Śpiewa z ukrycia wśród liści już od przylotu czyli od kwietnia aż do połowy czerwca, kiedy to rozpoczyna się wychów młodych. Najprawdopodobniej samczyki mające juz partnerkę śpiewają o wschodzie i zachodzie słońca istanowią raczej sygnał zajętości rewiru, nocne koncerty są wykonywane przez jeszcze samotne samce. Zdolność tak urozmaiconej melodii nie jest wrodzona i młody słowik uczy się jej od starszych samców.

Rozród i gniazdowanie
Po przylocie z tropikalnych deszczowych lasów afryki ( samiczki kilka dni później) samce zajmują swoje zeszłoroczne terytoria i łączą się w pary najprawdopodobniej z tymi samymi samiczkami. Ta samotnie buduje dobrze zamaskowane gniazdo na nisko umieszczonych gałazkach lub wprost na ziemi w gęstej trawie pod osłoną krzewu, konstrukcja z suchych trawek, mchu, włókien roślin i liści wymoszczona jest piórkami i włosiem.
Samiczka składa około 4-5 jak , które wysiaduje przez 12-14 dni. Rodzice wspólnie zajmują się  wychowaniem młodych, które po 11 dniach opuszczają gniazdo. Aż do jesiennego pierzenia pozostają w nakrapianej młodocianej szacie.

Biotop
Chętnie zajmuje lasy liściaste i mieszane z bogatym podszyciem, parki, sady czy cmentarze, nadrzeczne zakrzaczenia nie stroniąc od sąsiedztwa z ludźmi.

Przez Polskę biegnie granica jego wschodniego występowania na obszarze zachodniej i  południowozachodniej Polski. Wzdłuż Wisły dzieli obszar z sięgającym tutaj słowikiem szarym, a oba gatunki mogą się  na zazębiających terenach mieszać ze sobą wydając płodne potomstwo.

Opracował:   Emil Dzienniak