Systematyka
Rząd: dzięciołowe (Piciformes)
Rodzina: dzięciołowate (Picidae)
Gatunek: dzięcioł zielonosiwy (Picus canus)

Charakterystyka
Większy i z dłuższym ogonem od dzięcioła dużego. Głowa, szyja i spód ciała szare, grzbiet i ogon, oliwkowe. Samiec ma czerwone czoło i przednią część ciemienia, u samicy czerwona barwa w ogóle nie występuje. Wąska czarna obwódka dookoła oka i w kącie dzioba., ciemne oczy. Młode są bardziej beżowoszare z oliwkowymi prążkami na bokach i brzuchu. Prowadzi skryty tryb życia. Aktywny w dzień. Zwykle jest ptakiem samotnie żyjącym, tylko w okresie lęgowym łączy się w pary.

Wielkość
długość ciała 25-26 cm
rozpiętość skrzydeł  38-40 cm
waga 120-160 g

Pokarm
Zjada owady, głównie mrówki ich poczwarki i jaja . Zbiera je z powierzchni lub wydobywa z miękkiego drewna. Zimą korzysta z żerowisk dzięciołów czarnych i dzięki temu może docierać do mrowisk ukrytych pod pokrywą śnieżną bo sam tego nie potrafi. Pożywia się też roślinami, a najchętniej owocami jarzębiny, orzechami laskowymi bzem czarnym, ziarnami i sokami sączącymi się z drzew. Żeruje przeważnie na ziemi sondując dziobem podłoże i rozgrzebując miejsca, gdzie gromadzą się mrówki. Wyciąga je swym długim i lepkim językiem. Mrówki są również pokarmem dla jego piskląt. Rodzice karmią je poprzez zwrócenie treści pokarmowej żołądka . Poza tym bezkręgowców szuka na martwych i zamierających drzewach w zagłębieniach kory. W okresie zimowym spotkać można go w ludzkich osiedlach, gdy penetruje ściany budynków i wyjada pożywienie z karmników.

Głos ♫
(Audio: Krzysztof Płaza)
W tle głos zięby.
Wiosną odzywa się żałosnym i płaczliwym głosem „pjupiupiupiu piu piu piu opadającym stopniowo.

Głos godowy to seria coraz niższych dźwięków brzmiących jak „giu” , wydawanych niekiedy także przez samicę, wabi krótkim „klju”.Młode, które nie opuściły jeszcze gniazda, da się poznać po specyficznym żebrzącym glosie, który porównać można do bzyczenia szerszeni. Nie odzywa się prawie ani jesienią ani zimą.

Rozród i gniazdowanie
Dorosłe ptaki łączą się w pary wczesną wiosną i przyciągają wówczas swoją uwagę swym osobliwym zachowaniem. Samce i samice jak uganiają się między drzewami charakterystycznym, trzepoczącym lotem, biegają po pniach energicznie uderzają dziobem o gałąź. Werblują słabo i krótko, około 2 sekund o wzrastającym ku końcowi natężeniu. Głos godowy wydaje samiec i niekiedy samica. Pary są monogamiczne. Dziuple  wykuwają oba ptaki przez 9 – 21 dni, najchętniej w próchniejącym drzewie liściastym, buku, dębie lub brzozie, rzadziej sosnach 5 – 7 metrów nad ziemią, a czasami przejmują dziuple po innych dzięciołach. Samica składa od 7 do jaj, które wysiaduje na zmianę z samcem 15 do 18 dni. Pisklęta rodzą się ślepe i nagie. Na piętach mają zrogowaciałe zgrubienie, na którym opierają się siedząc na dnie twardej dziupli. Nie jest ona bowiem, podobnie jak u innych dzięciołów , niczym nie wysłana. Na jej dnie może znajdować się jedynie próchno lub cienkie wiórki. Starsze pisklęta wyglądają z otworu wlotowego, przy którym rodzice zaledwie przysiadają, by nakarmić jedno młode, które ustępuje miejsca następnemu w kolejce. Opuszczają gniazdo po 20 dniach. Dojrzałość płciową osiągają w 2. roku życia. Zimą dorosłe ptaki pozostają na terenach lęgowych, ale młode dzięcioły wyruszają w wędrówki za nowymi terytoriami dla stałego zasiedlenia się. Nie są one dalekie, bo zwykle ograniczają się do 150 kilometrów od lęgowiska. Wtedy też nie przeszkadza im obecność człowieka.

Biotop
Zamieszkuje luźne urozmaicone lasy liściaste i mieszane, zwłaszcza z przewagą buków i dębów. Ważne jest występowanie w nich starych drzew, co jest szczególnie częste w lasach łęgowych, ale zdarza się też w niektórych zadrzewieniach śródpolnych , starych sadach i parkach. W górach zasiedla także skraje borów szpilkowych do wysokości 1300 m. n. p. m. Wybiera miejsca w dolinach rzecznych lub w pobliżu wód.


Liczebność dzięcioła zielonosiwego stale spada wskutek prowadzenia gospodarki leśnej, przede wszystkim usuwania starych i chorych drzew. Osiadły, migruje tylko młodzieżna odległość do 150 km od gniazda.

Opracowała:   Wanda Kula