II  XI      

Systematyka
Rząd: szponiaste (Falconiformes)
Rodzina: jastrzębiowate (Accipitridae)
Gatunek: kania ruda (Milvus milvus)

Charakterystyka
Średniej wielkości długoskrzydły ptak drapieżny, o krótkich nogach i długim ogonie. Samiec i samica są ubarwione jednakowo. Głowa i szyja jasnoszare. Pierś i spód ciała rdzawe z wyraźnym, pionowym, ciemniejszym kreskowaniem. Ogon z wierzchu rdzawy, od spodu jaśniejszy, wyraźnie wcięty – występujący tylko u kań. Nogi żółte. Dziób żółty z ciemną końcówką. Wierzch ciała rdzawy z ciemniejszymi środkami piór i jaśniejszymi ich brzegami. Lotki czarne. Skrzydła wąskie, w locie lekko zgięte. Od spodu widoczna biała plama w okolicach „dłoni”. Tęczówka oka żółta.
Cechą charakterystyczną kań jest lot szybowcowy, podczas którego nieustannie obracają i manewrują ogonem umiejętnie wykorzystując prądy powietrzne do lotu. Młode ptaki są bardzo podobnie ubarwione do dorosłych.

Wielkość
długość ciała 61-72 cm
rozpiętość skrzydeł 140-165 cm
waga 1-1,5 kg

Pokarm
Pokarm kani jest urozmaicony i często zależny od miejsca gniazdowania. Żywi się gryzoniami, małymi ptakami, rybami, a także padliną i odpadkami (stąd można je także spotkać w okolicach wysypisk śmieci). Zdarza się, że atakuje większe drapieżniki i naprzykrza się im, dopóki nie porzucą one swojego łupu. Poluje z stosunkowo niskiego lotu patrolowego, podczas którego może odbierać zdobycz innym drapieżnikom.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Jens Kirkeby  XC89115 )

Kanie odzywają się głównie w pobliżu gniazda cienkim i piskliwym „łii-ooo-ii-oo-ii-oo-ii-oo”

Rozród i gniazdowanie
Kanie wracają z zimowisk w Europie zachodniej i południowej  w marcu. Niektóre osobniki pojawiają się nawet w lutym. Po powrocie do gniazd odbywają loty tokowe. Samiec i samica wspólnie budują gniazdo często umieszczone na wysokim drzewie (głównie liściastym i na skraju lasu) na wysokości około 15 metrów. Zbudowane jest ono z gałęzi, a wyścielone trawą oraz często kawałkami znalezionych tkanin lub innymi śmieciami. Kanie na terytoriach lęgowych mogą posiadać nawet do pięciu alternatywnych gniazd. Często para donosi materiał w trakcie sezonu lęgowego, przez co gniazdo może być zasiedlone także w kolejnym roku. Zdarza się, że kanie odbudowują stare gniazda myszołowów lub kruków.
W kwietniu samica składa 1-3 (czasem 4, a nawet 5) białych, rdzawo nakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez okres jednego miesiąca. W tym czasie samiec dostarcza jej pożywienie do gniazda. Młode wykluwają się w odstępie kilku dni. Po wykluciu, młode przez pierwsze dwa tygodnie karmione są pokarmem przynoszonym do gniazda przez samca. Po tym czasie samica także opuszcza gniazdo w poszukiwaniu pożywienia, gdyż pisklęta są w stanie same spożywać pokarm zgromadzony w gnieździe. Młode opuszczają gniazdo po około 50 dniach i jeszcze przez dwa kolejne tygodnie są pod opieką rodziców. Dojrzałość płciową osiągają po upływie dwóch lat.

Biotop
Występuje na terenie całego kraju, ale głównie na północy i zachodzie. Preferuje zróżnicowany otwarty krajobraz z polami, lasami i jeziorami. W Europie spotkać ją można zarówno na nizinach jak i w krajobrazie górzystym.


W Polsce populację kani rudej szacuje się na 600-700 par. Jest gatunkiem chronionym wymienionym w Polskiej czerwonej księdze zwierząt, jako gatunek bliski zagrożenia. W pobliżu gniazd kani rudej przez cały rok obowiązuje strefa ochrony w promieniu 100m. W okresie od 1 marca do 31 sierpnia w promieniu 500m.

Opracował   Paweł Turowski