IV -  V  VIII - IX     

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes )
Rodzina: pokrzewkowate (Sylviidae )
Gatunek: jarzębata, pokrzewka jarzębata (Sylvia nisoria)

Charakterystyka
Nieco większa od wróbla, ma stosunkowo dużą okrągłą głowę i krótki ogon. Dorosły samiec jest z wierzchu szary z białymi zakończeniami pokryw skrzydłowych i lotek trzeciorzędowych, a od spodu białawy, pokryty delikatnymi, szarymi prążkami. Ma żółtą tęczówkę oka. Samica ma mniej wyraźne prążki na spodzie ciała. Młode są z wierzchu jednolicie szarobrązowe, a od spodu kremowe, gładkie. Tęczówkę mają brązową. Jest bardzo płochliwa. Lata szybko, na małe odległości, na niewielkiej wysokości. Przed lądowaniem robi w powietrzu gwałtowny skręt.

Wielkość
długość ciała 15-16 cm
rozpiętość skrzydeł  23-27 cm
waga 18-36 g

Pokarm
Żywi się głównie owadami , zjada też pająki, wije i, dżdżownice i ślimaki. zbierane na liściach w koronach drzew, latem i jesienią również owoce: jarzębiny, jeżyn, bzu czarnego, borówek oraz innych roślin.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Paweł Szczepaniak)

Samiec śpiewając siedzi w krzakach lub podlatuje niewysoko nad nie i opada z powrotem . Śpiewa często od maja do czerwca.

 

 Pieśń ma stosunkowo długie zwrotki zawierające fletowe i skrzypliwe dźwięki, przerywane żywym wabieniem: „tszerrr” . Głos alarmowy to: „tek tek”. Pieśń jarzębatki jest podobna do pieśni gajówki, która jest jednak delikatniejsza i nie zawiera „tszerrr”.

Rozród i gniazdowanie
Tworzy monogamiczne pary, wyprowadza jeden lęg w roku. Jednakże część samców po znalezieniu partnerki i przystąpieniu przez nią do składania jaj kojarzy się z kolejna samicą. Ostatecznie samce biorą udział tylko w opiece nad potomstwem z pierwszego związku, a drugorzędne partnerki wychowują młode samodzielnie. Budowa gniazda zajmują się obie płci. Zakładane jest ono najczęściej w ciernistym krzewie lub na niskim drzewie, usłane z drobnego chrustu i suchych źdźbeł.. Składanie od 4 do 6 jaj odbywa się zwykle w maju lub czerwcu. W przypadku monogamicznych par ich wysiadywaniem zajmują się obie płci. Pisklęta uzyskują zdolność lotu po 11 – 12 dniach od wyklucia. Młode towarzyszą rodzicom miesiąc od wylotu z gniazda, przy czym przez pierwsze tygodnie są przez nie dokarmiane.

Biotop
Zamieszkuje krzaczaste zarośla porastające łąki, ugory, obrzeża lasów, cieków i zbiorników wodnych. Często są to skupiska jeżyn i innych ciernistych krzewów w dobrze nasłonecznionych miejscach. Pomimo tego, że takie siedliska występują u nas często, jarzębatka jest ptakiem nielicznym. Najłatwiej zaobserwować ją wiosna i wczesnym latem. Zajmuje te same tereny co gąsiorek. Zimę spędza w Afryce, na południe od Sahary.

 

Opracował/a:   Wanda Kula