IV   IX 

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: muchołówki (Muscicapidae)
Gatunek: muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis)

Charakterystyka
Krępej budowy ptaszek z wyraźną różnicą między samcem i samiczką. Samiec w kontrastowych czarnobiałych kolorach jest bardzo podobny do swych krewniaków - żałobnej, półobroźnej i atlasowej. Znamienne co ich odróżnia to zamknięta biała obroża nieco szersza na karku niż na bokach. Kuper jasnoszary aż do białego. Na lotkach I rzędu szeroki biały pasek tuż przy pokrywach I rzędu. Czoło zdobi pojedyncza szeroka biała plama. Biały od podbródka poprzez szyję pierś aż po podbrzusze z bokami. W okresie godowym czerń samca jest mocna i połyskująca, po okresie godowym w odcieniu czarno brązowym.
Samiczki muchołówek też są do siebie łudzaco podobne szaro brązowe a obroźną od nich odróżnia  większa ilość białych powierzchni  - więcej białego na lotkach III rzędu i wyraźny biały pasek ( węższy niż u samca)  na lotkach I rzędu. Często też widoczny jest drugi pasek skrzydłowy średnch pokryw.

Wielkość
długość ciała 12 - 13,5 cm
rozpiętość skrzydeł  ok 23 cm
waga 10 - 15 g

Pokarm
Jak  nazwa sugeruje poluje na owady. W okresie wiosennym zbiera gąsiennice,  najczęściej jednak wypatruje lecących owadów ze stanowiska obserwacyjnego i zbiera je w locie. Zbiera owady także z gałęzi, liści pni czy ściółki ale najczęściej tylko podczas niekorzystnej pogody.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Tomasz Ogrodowczyk)

Warto nauczyć się odróżniać głosy muchołówek, gdyż często może być jedynym sposobem na odróżnienie tego gatunku od krewniaków. Gładkie czyste  "fiii" może zwrócić uwagę, Kilka "fiirrr- fitu" ozdobionych różnym zakończeniem.

Rozród i gniazdowanie
Od przylotu pod koniec  kwietnia samiec wabi śpiewem samiczkę. Gdy potencjalna partnerka pojawia się w pobliżu, samiec zaprasza ją do dziupli zalatujac na skraj otworu i rozpościerając szeroko skrzydła. Powtarza ten rytuał, aż do chwili gdy samiczka zaakceptuje dziuplę. Jeśli w pobliżu jest więcej odpowiednich dziupli samiec moze zwabić kilka partnerek. Dziupla ( w tym też budki lęgowe) wyłożone są korzonkami, butwiejącymi liściami , trawą sierścią i włosiem..
Samiczka w ciągu miesiąca przystępuje do lęgu składając 5 do 7 jaj wyprowadzając zazwyczaj tylko jeden lęg, sporadycznie durgi. Wysiadywanie trwa 12 do 14 dni. Młode są karmione przez oboje rodziców i opuszczają gniazdo po okresie 16-18 dni. Obserwuje się też dokarmianie młodych przez inne pary, które utraciły swój lęg a nie przystąpiły do ponownego.

Biotop
Głównie południowa i południowo-wschodnia Polska. Zasiedla  lasy liściaste i mieszane z  występującymi dzrewami dziuplastymi, łęgi i grądy, buczyny, olsy. W wyniku gospodarki leśnej usuwającej takie drzewostany obszar występowania  zmienia się powodując spadek populacji i rozszerzenie  występowania za sprawą poszukiwania dogodnych miejsc.


Zdarza się, że dochodzi do krzyżowania się z muchołówką żałobną. Potomstwo najczęściej udaje się wychować , lecz pozostaje ono bezpłodne.

Opracował:   Emil Dzienniak