III-IVIX-XI    

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: mysikrólikowate (Regulidae)
               / do niedawna zaliczany do pokrzewkowatych
Gatunek: mysikrólik(Regulus regulus)

Charakterystyka
Mysikrólik to najmniejszy ptak Europy. Oliwkowo zielony wierzch i beżowo szary spód. Oko otoczone szeroką białą plamą bez wyraźnej brwi na głowie natomiast wyraźny żółty środkowy pasek  ciemieniowy (u samców pomarańczowy)  z czarnymi bocznymi paskami dochodzącymi do potylicy. Boki głowy brązowo-szare z ledwo widocznymi pokrywami usznymi, jasny podbródek delikatny cieniutki wąs i ciemne paciorkowate oko nadaje wygląd "płaczliwy". U młodych wyróżnia się jasny dziób i brak przez kilka pierwszych tygodni pasków ciemieniowych. Dziobek cienki ciemnoszary a nóżki brązowooliwkowe. Na dużych pokrywach skrzydłowych biała wyraźna pręga. Delikatne włosowate piórka.

Wielkość
długość ciała 8,5 - 9,5 cm
rozpiętość skrzydeł  13 - 15 cm
waga 4,5 - 7 g

Pokarm
To głównie najmniejsze  owady nadrzewne i malutkie komary, ich jaja, larwy i poczwarki oraz inne bezkręgowce, bardzo sporadycznie niasiona drzew iglastych.  Żeruje głównie na świerkach i niemalże nie zlatuje na ziemię, chyba, że odczuwa znaczny niedobór pokarmu. W odróżnieniu od innych ptaków na wolności spija wodę jedynie w postaci kropel na liściach i igłach. Zimą wydłubuje poczwarki owadów. Choć jest wyjątkowo żywotnym ptaszkiem znoszącym kilkunastostopniowe mrozy, zimowy niedobór pokarmu jest powodem znacznej śmiertelności.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Tomasz Ogrodowczyk)

Śpiew mysikrólika jest bardzo wysoki, wiele osób z wadami słuchu czy nawet osoby starsze mogą nie słyszeć go w ogóle. Sama modulacja głosu przebiega tak szybko, że dopiero w zwolnionym tempie jesteśmy w stanie ocenić jej różnorodność  (zwolnione tempo dołączone na końcu nagrania).

Rozród i gniazdowanie
Toki odbywają się na przełomie marca i kwietnia. Para prezentuje sobie stroszone piórka na czubku głowy ozdobione czarno żóltymi paskami, które u samczyka  mają odcień pomarańczowy.
Para zakłada kuliste gniazdo w doskonale osłoniętym i gęstym miejscu świerka lub jodły. Gniazdo przyczepione jest do gałęzi od spodu, a boki gniazda mocno wywinięte do środka tworzą kulę z otworem wejściowym od góry. Chronione przez gąszcz igliwia  jest niedostępne i wyjątkowo trudne do zobaczenia. Budowa jest pracochłonna a konstrukcja trwa około 3 tygodni. Skąplikowaną konstrukcję mysikrólik łączy przy pomocy naturalnej "zaprawy" jaką są lepkie i wytrzymałe pajęczyny.
Wewnątrz wyściełanej mięciutko  kuli o śednicy 10 cm ( ścianki mają ponad centymetr grubości) samiczka składa od 7 - 10 jaj. i wysiaduje je sama przez dwa tygodnie.  Młode opuszczają gniazdo po  kolejnych dwu tygodniach. Rodzice karmią je przez maksymalnie 18 dni owadami, pająkami i larwami. Po wylocie młodych samica może przystąpić w czerwcu do ponownego lęgu. Rodzina z młodymi  ze wszystkich wylęgów  trzyma się blisko siebie aż do jesieni.

Biotop
Zasiedlają praktycznie cały obszar Polski  z partiami górskimi włącznie preferując zwarte kompleksy iglaste z jodłą i świerkiem ale nie stroni od mieszanych z dużą domieszką świerka. Na jesień i porę przelotów zbiera się w stada migrujące na zimowiska.


Mysikrólik jest w zasadzie całorocznym  ptakiem  w Polsce, gdyż nasza krajowa populacja odlatuje zimować w cieplejszych rejonach południowej i zachodniej Europy, do nas przylatują natomiast  osobniki z północnej Europy i Skandynawii.  Te niezwykle dzielne ptaszki zasługują na sympatię i podziw, iż tak niewielki , nie większy niż 7g ptaszek pokonuje Bałtyk, tracąc  raptem 3 g tłuszczu,  choć stanowi to niemal 50% jego wagi.

Opracował/a:   Emil Dzienniak