Systematyka
Rząd: sowy (Strigiformes)
Rodzina: płomykówkowate (Tytonidae)
Gatunek: płomykówka (Tyto alba )

Charakterystyka
Ten gatunek sowy posiada najliczniejszą grupę podgatunków bo aż 36 i zaliczany jest do odrębnej rodziny. Jak u większości sów  samice są większe od samców. Obie płcie ubarwione jednakowo. Krajowy podgatunek Tyto alba guttata ma jasną szlarę w kształcie serca z lekkim rdzawym odcieniem wokół oczu i u nasady dzioba obejmuje szeroko głowę. Oczy duże ciemne. Głowa duża lekko spłaszczona. Dziób jasny cielisty. Sama sylwetka smukła, skrzydła długie i wąskie jasne od spodu , nogi wysokie i słabo upierzone często zwisające w locie. Kolor piór widocznych od góry sylwetki szaro miodowy z białymi kreskowanymi plamkami w ciemnej obwódce. Podobnie lotki i sterówki z ciemnymi  pasami. Pióra piersi miodowej barwy  ozdobione ciemnymi plamkami w jasnej otoczce (odwrotnie niż na wierzchu korpusu) sprawiają wrażenie unszącego się popiołu znad płomieni i płomyków , skąd też nazwa  krajowa sowy. Wylątkowo czuły słuch chroniony jest piórami usznymi przykrywającymi otwory uszne w razie dużego natężenia hałasu.
Zalatujący czasem z zachodu podgatunek Tyto alba alba jest jaśniej ubarwiony a miodowy odcień ustępuje białej barwie i mniej kontrastowym plamkom "płomyków"

Wielkość
długość ciała 33-39 cm
rozpiętość skrzydeł  80-95 cm
waga samce ok. 320 g, samice do ok. 450 g

Pokarm
Poluje z zasiadki  oraz lotu patrolowego od zmroku do świtu. Ofiarami są niemal wyłacznie gryzonie, choć w miastach częścowo dietę mogą stanowić małe ptaki. Zimą wyjatkowo skutecznie łapie gryzonie w stodołach i spichlerzach lecz osobniki gniazdujace poza terenami zurbanizowanymi i wiejskimi mogą nie przetrwać dłuższych i śnieżnych zim.  Ofiara namierzana jest przede wszystkim słuchowo w czym pomaga bardzo duża powierzchnia szlary i mozno asymetryczne otwory uszne. Przy dużej ilości pokarmu robi zapasy w pobliżu  gniazda.

Głos ♫ 
(Nagranie audio: Tomasz Ogrodowczyk)

Płomykówki wydają  dość specyficzne głosy. Samica - przeraźliwy pisk, samiec chrapliwe wibrujące skrzeczenie. Samica odzywa się  sporadycznie, kontaktowo,  w zasadzie  tylko w sezonie lęgowym.

Rozród i gniazdowanie
Okres godowy rozpoczyna się zazwyczaj wraz z pierwszym wiosennym ociepleniem. Widowiskowy lot pościgowy za samicą jest  urozmaicony ich głosami  i głośnym klaskaniem skrzydłami. Gniazduje w rzadko odwiedzanych ciemnych zakątkach strychów i poddaszy,  wieżach kościelnych,  stodołach. Zajmują sporadycznie dogodne  dziuple ale chętnie specjalne skrzynki lęgowe. Miejsce na gniazdo wybiera zawsze samiec.
Samica w odstępach dwudniowych składa od 4 do 8 jaj. W przypadku obfitości gryzoni i dużej ilości pokarmu moze złożyć nawet do 15 jaj. Zdarza się też że samica moze wyprowadzić  dwa lub trzy mniejsze liczebnie lęgi. Pisklęta z licznego lęgu wykluwaja się nierówno i bywa, ze najstarsze jest już dość mocno rozwinięte podczas gdy najmłodze rodzeństwo dopiero się wykluwa. Najsłabsze  i najmniej zaradne nie przeżywają konkurencji o pokarm. Wysiadywanie jaj  trwa przez miesiąc i w tym czasie samicę karmi samiec. Po wykluciu młode są okryte upierzeniem puchowym. Samica karmi je rozdrabniając pokarm, ale  już w ciągu dwu tygodni potrafią połknąć całego gryzonia zjadając około 4  dziennie.
Młode opuszczają gniazdo w przeciągu blisko 2 miesięcy i przyjmują jeszcze pokarm od rodziców przez około 1,5 miesiąca. Po usamodzielnieniu się odbywają kilkuset kilometrowe nawet wędrówki w poszukiwaniu własnego terytorium.

Biotop
To jedyna krajowa sowa tak mocno związana z ludzkimi siedliskami, gdzie znajdywała zazwyczaj pokaźną liczbę gryzoni. Zamieszkuje także wrzosowiska i równiny z zadrzewieniami. Zagrożeniem dla niej są coraz nowocześniejsza zabudowa  bez dogodnych miejsc do gniazdowania, zamykanie otworów strychowych oraz intensyfikacja rolnictwa powodująca obniżenie liczby gryzoni.  Szczególnym zagrożeniem są długie śnieżne zimy, podczas których  występuje  deficyt gryzoni.


W ramach ochrony czynnej wywieszanie budek lęgowych i otwieranie  otworów  w starej zabudowie( zamykanych zazwyczaj podczas renontów) połączone z akcjami informacynymi, edukacyjnymi pozwala na  zatrzymanie spadkowej tendencji populacji tej wyjątkowo pożytecznej sowy . 

Opracował:   Emil Dzienniak