ściśle chroniony osiadły

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes )
Rodzina: pełzaczowate (Certhiidae )
Gatunek: pełzacz leśny (Certhia familiaris )

Charakterystyka
Ubarwienie wierzchu ciała pstre, składające się z mieszaniny barw szarej i tabaczkowo- brunatnej, przypominającej korę drzewa, odcień tabaczkowy wyraźniej zaznaczony na kuprze, spód białawy. Długi, podporowy ogon, zakrzywiony dziób. Skrzydła paskowane beżowo, czarno i biało. Ogon brązowy, z długimi i sztywnymi sterówkami, którymi ptak podpiera się chodząc po pniach drzew. Nad okiem biała pręga sięgająca aż do podstawy dzioba
Bardzo podobny do pełzacza ogrodowego, od którego różni się kilkoma trudnymi do zaobserwowania z daleka cechami: trochę jaśniejszym odcieniem upierzenia, barwą kupra (u p. ogrodowego beżowobrązowy, u leśnego - biały), długością pręgi nad okiem, dzioba i tylnego pazura (u p. ogrodowego pręga krótsza i o barwie jakby przybrudzonej, dziób dłuższy i smuklejszy, tylny pazur krótszy niż u p. leśnego), długością ogona (krótszy u p. leśnego), szerszą białą brwią. Inny jest też nieco układ pasków i plamek na skrzydłach. Jest o wiele mniejszy od wróbla. Choć nazwa gatunkowa wskazuje, że pełzacz leśny z ogrodowym wymijają się siedliskami w których występują, nie zawsze jest to prawdziwe i nie można sugerować się tym przy oznaczaniu gatunku.

Wielkość
długość ciała 12cm
rozpiętość skrzydeł  19 cm
waga 8-10  g

Pokarm
Odżywia się owadami, pająkami które wydłubuje spod kory drzew i niekiedy owocami

Śpiew  ♫
(Nagranie audio: Henryka Kwiatkowska)

Śpiew składa się z opadającej sekwencji bardzo wysokich dźwięków - delikatnego szczebiotu, a następnie wysokiego długiego trelu stopniowo opadającego z końcowym zwrotem melodii. Wabi cienkim "tsjuuu". W terenie, jedynie po czystym szczebiocie zakończonym przyjemnym trelem, można rozpoznać, że dany osobnik jest samcem. Samiec śpiewa na drzewie w ruchu w trakcie szukania pokarmu.

Rozród i gniazdowanie
Na drzewie, w szparach i załomach pękniętej kory, dziuplach, szczelinach budynków, stertach kamieni, za stropowymi belkami, w stertach ułożonego drewna.  Gniazdo zbudowane jest z  suchych gałązek, kawałków kory, igieł sosnowych, łyka i drewna i wyścielone  cienko drobnymi gałązkami, piórami, sierścią, mchem i źdźbłami traw. Korzysta także ze skrzynek lęgowych. Za większość budowy lęgowiska odpowiedzialna jest samica. Tworzone pary są monogamiczne wyprowadza 1-2 lęgi w kwietniu–maju . Składa 5–6  jaj o wymiarach  brudnobiałych, brązowych z delikatnymi rdzawymi cętkami. Jaja wysiadywane są przez okres 13 do 17 dni wyłącznie przez samicę. Kolejne 2 tygodnie rodzice karmią swoje młode w gnieździe. Gdy potomstwo wyleci dokarmiane jest jeszcze kilka dni. Lotność uzyskują po 13-18 dniach. Jest to okres w którym młode pełzacze potrafią już przelatywać przynajmniej pomiędzy pobliskimi drzewami.

Biotop
Zamieszkuje starsze drzewostany borów mieszanych i iglastych, rzadziej lasy. Spotykany zarówno na obrzeżach jak i w głębi kompleksów leśnych. Porusza się po drzewach jak dzięcioł. Wspina się na drzewa nieregularnymi, małymi skokami, co przypomina trochę sposób poruszania się myszy. 
  


Opracował:   Sylwester Kocot.