ściśleIV-V przylotyVIII- IX odloty

Systematyka
Rrząd: wróblowate (Passeriformes )
Rodzina: muchołówki (Muscicapidae )
Gatunek: słowik szary (Luscinia luscinia )

Charakterystyka
 Ptak wielkości wróbla. Głowa i wierzch  szarobrązowe,  brzuch  białawy,  szyja i po bokach szyi, na przodzie piersi delikatne ciemniejsze plamkowanie .
Oba gatunki słowików występujących w naszym kraju są do siebie bardzo podobne, a ich polskie nazwy dobrze odzwierciedlają różnice w odcieniu brązowego ubarwienia. Przez Polskę przebiega granica zasięgu obu gatunków: w zachodniej połowie kraju występuje słowik rdzawy, a we wschodniej słowik szary. W pasie przebiegającym od Pomorza do Małopolski można spotkać oba gatunki. Najłatwiej rozpoznać je po niezwykle urozmaiconym, melodyjnym i donośnym śpiewie, lecz wymaga to dobrej znajomości obu.
 

Wielkość
długość ciała 16–18 cm
rozpiętość skrzydeł  24–26 cm
waga 20–35  g

Pokarm
Żywi się owadami (larwami oraz postaciami dorosłymi) zbieranymi z powierzchni ziemi. Dietę uzupełnia owocami, przedewszystkim czarnym bzem, porzeczkami i nnymi jagodami .

Śpiew ♫ 
(Nagranie audio: prof.W.Meissner KEiZK UG)

Jak większość muchołówek słowiki również są znakomitymi śpiewakami. Śpiew ich jest donośny, niezwykle urozmaicony o dużej skali tonów. Kląskanie słowika szarego jest nieznacznie uboższe niż jego rdzawego kuzyna. W odróżnieniu od niego, swoje zwrotki kończy zgrzytliwym akcentem, po czym najprościej rozróżnić śpiewy tych gatunków. Mozna go usłyszeć niemal całą dobę od chwili powrotu z zimowiska w Afryce aż do końca czerwca.

Rozród i gniazdowanie
Gniazdo zakłada na ziemi lub  w niskim krzewie, zbudowane z traw, zbutwiałych liści, łodyżek  skąpo wysłane korzonkami i trawami.
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju 3–4 jaja, po jednym dziennie.
Wysiadywane są przez okres 12–14 dni przez samicę z krótkimi przerwami na kąpiele i jedzenie. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 12 dniach .
 

Biotop
Obrzeża cienistych lasów liściastych, często na gęsto zakrzaczonych terenach podmokłych i wilgotnych, nadrzecznych zaroślach -łęgach, rzadziej w parkach. Przez Polskę przebiega zachodnia granica jego występowania z północnego zachodu na południe. W zasadzie jedyny na wschód od Wisły.
   

   

Opracował:  Sylwester Kocot