osiadły

     

Systematyka
Rząd: grzebiące (Kuraki) (Galliformes)
Rodzina: kurowate (Phasianidae)
Gatunek : bażant (Phasianus colchicus)

Charakterystyka
To największy polski ptak grzebiący, wielkością zbliżony do kury. Samce mają zieloną głowę z metalicznym połyskiem i dwoma małymi czubkami, okolice oczu pokrywa naga czerwona skóra, na szyi znajduje się obroża o różnej szerokości. Rdzawo złote plecy z fioletowym połyskiem, pióra zakończone jasno. Pstre barki z łuskowym rysunkiem, przód brązowo czarny z połyskiem, pióra szaro zakończone. Brzuch czarny. Ozdobny ogon z czarnym pręgowaniem, znacznie wydłużony. Potężne nogi , które pozwalają na szybkie i wytrwałe poruszanie się po ziemi. Ma ostrogi, a stopy zakończone są trzema palcami. Pazury są silne, ale tępo zakończone, w przeciwieństwie do ptaków drapieżnych. Służą bowiem do rozgrzebywania gleby i przyziemnej roślinności. Dziób ma specyficzny kształt - dość potężny, na zewnątrz lekko wypukły, a koniec górnej szczęki zachodzi nieco na dolną. Umożliwia to chwytanie i uśmiercanie ofiar. Samica mniejsza, wierzch popielato rudy o nieregularnym, poprzecznym prążkowaniu, spód jaśniejszy, nieomal pozbawiony plam . z krótszym od samca ogonem. Często występują osobniki ciemniejsze z przewagą barwy zielonej, fioletowej lub brunatnej. Wiek koguta poznaje się po ostrodze, która służy w czasie walk z innymi samcami. Na niej od 2 roku życia dochodzi jeden pierścień, aż do końca życia, zatem liczba przeżytych lat jest o jeden większa niż liczba pierścieni. To towarzyski ptak, tworzy małe grupy.

Wielkość
długość 68 - 80 cm,
rozpiętość skrzydeł 68 - 85 cm,
waga samca do 1,5 kg, waga samicy do 1

Pokarm
Dorosłe bażanty żywią się prawie wyłącznie pokarmem roślinnym i uzupełniają dietę zwierzęcym. Pokarm roślinny to zimą i po zbiorach zbóż latem nasiona i owoce leśne bylin oraz roślin drzewiastych, oprócz tego zielone roślin, korzonki, jagody i ziarno chwastów i zbóż. Latem dieta wzbogacona jest o duże ilości owadów, w tym stonkę ziemniaczaną oraz

mrówki (i ich jaja),muchy, poza tym dżdżownice, ślimaki. Czasem mogą być to nawet żaby, jaszczurki, gryzonie małe ryby i padlina. Podobnie jak u innych ptaków grzebiących młode żywią się przede wszystkim pożywieniem zwierzęcym. Pokarmu szukają na ziemi - chodzą lub podbiegają w razie potrzeby. Rozgrzebują też glebę pazurami i dziobem wybierają pokarm. Jego skład zależy od możliwości danego siedliska i pory roku.

Głos  ♫
(Nagraniie Audio : Paweł Szczepaniak)

W locie bażanty odzywają się twardym I ochrypłym “ech”, spłoszone wydają stłumione “gegek”. Kogut oznajmia swe prawa do zajętego terytorium donośnym, kracząco- chrząkajacym, wręcz wybychowym “gegok”, po którym następuje zwykle głośny łopot skrzydeł.

Rozród i gniazdowanie
Bażanty to ptaki terytorialne. Samce w marcu wybierają miejsce na toki powierzchni od 3 do 11 ha. . Koguty mogą prowadzić walki ze sobą, ale nie są one zwykle krwawe. Mają kilka partnerek i tylko wyjątkowo tworzą pary monogamiczne. Jedno pokrycie samicy wystarcza do zapłodnienia jaj przez miesiąc. Gniazdo kura zakłada na uprawnych polach. To niewielkie zagłębienie skąpo wyścielone puchem, na ziemi, pod osłoną traw lub gałęzi. Zwykle mają jeden lęg w roku. W jednym gnieździe samica składa zielonkawe jaja w liczbie 10 do 12 (wyjątkowo do 18). Wysiaduje je 24 dni. W czasie wysiadywania kura nie ucieka z gniazda nawet przed drapieżnikami. Chwilę po wykluciu wyprowadza młode z gniazda.. Młode pozostają pod opieką matki przez 7 do 9 tygodni chociaż bardzo szybko same potrafią wyszukiwać i zbierać pożywienie.. Pisklęta bażancie do 3 tygodni życia nie wydzielają tzw. odwiatru, przez co nie są wyczuwalne przez drapieżniki a od 12 tygodnia potrafią podlatywać. Kiedy nastąpi zniszczenie gniazda przez drapieżnika samica znosi jaja po raz drugi, a czasem trzeci.

Biotop
Bażanty występują głownie na terenach nizinnych, na łąkach i terenach rolniczych najchętniej w pobliżu zarośli, skrajów lasów. Zimą przebywają także w trzcinowiskach i nie stronią od bliskości siedzib ludzkich.    

   

Samiec jest ptakiem łownym z okresem polowań: od 1 października do końca lutego. Samica wyłącznie na terenach Ośrodków Hodowli Zwierzyny, gdzie prowadzi się wolierową hodowlę bażanta od 1 października do 31 stycznia.  
Bażant jest gatunkiem introdukowanym czyli sztucznie wprowadzonym do środowiska przez człowieka. Najprawdopodobniej za sprawą Rzymian już w starożytności kiedy to zaczęto rozprzestrzeniać ptaka w basenie Morza Śródziemnego. W sprzyjających warunkach są celem polowań ptaków drapieżnych. Z tego też powodu ptaki drapieżne mogą być przez myśliwych zwalczane.  

Opracowała:   Wanda Kula