Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: sikorowate (Paridae)
Gatunek: Czarnogłówka (Poecile montanus, parus montanus)

Charakterystyka
Ptak mniejszy od wróbla, wielkością i wyglądem bardzo podobny do sikory ubogiej. Samiec i samica są ubarwione jednakowo. Grzbiet ciała brązowoszary. Jaśniejsze brzegi lotek drugiego rzędu tworzą na brązowoszarym skrzydle jasną wstawkę. Na głowie czarna matowa czapka sięgająca za kark. Boki głowy są białe. Pod dziobem czarne pióra tworzące „śliniak” delikatnie rozszerzający się ku dołowi. Krótki, czarny dziób. Spód ciała szary. Młode osobniki bardzo podobne do dorosłych.

Wielkość
długość ciała ok. 12cm
rozpiętość skrzydeł 18cm
waga 10-11g

Pokarm
Czarnogłówka żywi się głównie owadami i pająkami, które zbiera z liści. Jesienią oraz zimą pożywieniem są nasiona i drobne owoce

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Jarek Matusiak XC303361)

Śpiew czarnogłówki składa się z powtarzalnych, powolnych dźwięków „pju-pju-pju”

Rozród i gniazdowanie
Czarnogłówka tworzy pary monogamiczne. Gniazdo mieści się w dziupli wykutej przez oboje rodziców lub opuszczonej przez bogatkę. Usłane jest zwykle mchem, trawami, włosami i puchem. Samica składa 7-9 białych, czerwono nakrapianych jaj na przełomie kwietnia i maja. Następnie przez około 14 dni je wysiaduje. Młode po wykluciu pozostają pod opieką rodziców przez kolejne 21 dni. Po tym czasie opuszczają gniazdo, ale wciąż opiekują się nimi rodzice. Samodzielność osiągają po kilkunastu dniach

Biotop
Występuje głównie w lasach mieszanych oraz podmokłych skupiskach niskich drzew i krzewów. Osobniki przebywające na terenie Polski nie podejmują wędrówek. Pary zamieszkujące północno-wschodnią Europę udają się na zimowiska do Europy Środkowej i Zachodniej.
 

Jest gatunkiem chronionym. Na terenie naszego kraju lęgi odbywa ok. 150000 par. Czarnogłówka jest ptakiem skrytym, dość szybko poruszającym się po zaroślach stąd często trudno zaobserwować różnice miedzy czarnogłówką a sikorą ubogą. Śpiew czarnogłówki składa się z monotonnych „pju-pju-pju” natomiast śpiew sikory ubogiej to melodyjne „tłit-tłit-tłit”. Czarnogłówka posiada jaśniejsze brzegi lotek drugiego rzędu, które na skrzydle tworzą jasną wstawkę nie obserwowalną u sikory ubogiej. Pióra pod dziobem tworzą rozszerzający się ku dołowi „śliniak”, który jest prosty u sikory ubogiej. Czarna matowa czapeczka na głowie czarnogłówki zwężając się sięga dalej na plecy  niż u sikory ubogiej, której czapeczka jest błyszcząca. 


Opracował:   Paweł Turowski